Nefretete - piękna nieznajoma...

Nie pozostawiła po sobie wielu śladów. Jednak nawet te drobne fragmenty nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że Nefretete była zjawiskowo piękna. Bogata, pełna tajemnic kultura Egiptu wciąż fascynuje nawet tych, którzy nigdy nie odwiedzili tego egzotycznego kraju. Jednym z wielu obiektów, które budzą zachwyt, mimo upływu czasu, jest z pewnością niezwykle kształtna głowa, smukła, łabędzia szyja, idealnie skrojone usta, zgrabny nos i wreszcie niezwykłe spojrzenie nie pozostawiają nikogo obojętnym. Każdy zwiedzający Neues Museum w Berlinie, w którym znajduje się obecnie słynne popiersie, przyznać musi, że modelką tego dzieła była kobieta niezwykła. Niezwykły jest również stan samej rzeźby. Mimo upływu czasu nie widać na nim żadnych oznak zniszczenia. Aż dziw bierze, że ta słynna na całym świecie rzeźba była tylko... modelem służącym uczniom jednego z doskonalszych artystów starożytnego Egiptu, Totmesa, do nauki. Mistrz ten był nadwornym rzeźbiarzem faraona Echnatona, czyli męża Nefretete.

hurghada24.pl wakacje w Hurghadzie

Zdaniem naukowców rzeźba ma aż 3400 lat, a mimo to zarówno polichromia, jak i inne elementy utrzymane są w niemal idealnym stanie. Zagadką jest jednak ubytek lewego oka, w którym nie ma źrenicy. Najprawdopodobniej popiersie służyło do pokazów mających na celu naukę i udoskonalenie techniki rzeźbienia oczu - kluczowych elementów każdego popiersia. 

hurghada24.pl wakacje w Hurghadzie
hurghada24.pl wakacje w Hurghadzie
hurghada24.pl wakacje w Hurghadzie

Sam zabytek został odnaleziony ponad 100 lat temu, dokładnie 6 grudnia 1912 roku przez niemieckiego archeologa Ludwika Borchardta. Podczas prac wykopaliskowych w ruinach pustynnej stolicy z czasów faraona Echatona Achet-Aton natrafił  on na wapienne głowy przedstawiające różnych członków rodziny królewskiej. Większość znalezisk znajdowała się w początkowej fazie tworzenia. Z wyjątkiem popiersia Nefretete., które jako jedyne przedstawiało widok zapierający dech w piersiach. Nic dziwnego zatem, że Borchadt był gotów na wszystko, aby tylko wywieźć cenną rzeźbę do Berlina. W zamian za wywiezienie popiersia strona niemiecka zaoferowała Egipcjanom inny zabytek, który dopiero kilka lat temu okazał się falsyfikatem...

 

Obecnie głowa Nefretete znajduje się w Neues Museum w Berlinie. Władze Egiptu wciąż ponawiają żądania zwrotu popiersia, które ich zdaniem  zostało skradzione. Bezskutecznie. Piękne popiersie stało się więc, podobnie jak Helena s starożytnej Troi, kością niezgody między dwoma państwami.

 

Co wiemy o Nefretete, wdzięcznej modelce tego popiersia ? Niestety, niewiele. Naukowcy nie mają pewnych informacji dotyczących pochodzenia Egipcjanki. Zakłada się jednak, że było córką Aii, generała z armii Echnatona. Po ślubie z Echnatonem zmieniono jej imię z Nefretete (piękność, która nadchodzi) na Neferferuaton (pięknością jest uroda Atona).

 

Echnaton był całkiem wpatrzony w żoną i nikogo chyba nie powinno to dziwić. Może dlatego władca kazał wykonać sporo reliefów przedstawiających wiele chwil z życia królewskiej pary. Nefretete, jako jedyna królowa w historii Egiptu, jest na tych płaskorzeźbach przedstawiana w pozach zarezerwowanych wyłącznie dla faraonów, co dowidzi, jak wiele znaczyła żona władcy. na szczęście zabytki te ocalały do zniszczeń i dzięki temu wiadomo, że Nefretete jest na nich stale ukazywana jako wierna czcicielka boga Atona. Obok scen modlitw Nefretete i Echnatona nie brak też płaskorzeźb ukazujących chwile beztroskiej zabawy władczyni z sześcioma córkami. Także zachowana poezja Echnatona jest świadectwem jego wielkiej miłości do żony. Uwielbienie, a także szacunek do zony były tak wielkie, że Echnaton uczynił ja jednym z najważniejszych doradców. Piękna Nefretete zniknęła jednak w pewnym momencie z dworskiego życia w bardzo tajemniczy sposób. Początkowo naukowcy uważali, że władczyni umarła. Ale ostatnie teorie mówią o jej odsunięciu i przeniesieniu do małej wioski w pobliżu stolicy. Co ciekawe, w Armanie próbowano usunąć jej imię z reliefów czy posągów. Czym starożytna egipska piękność zasłużyła sobie na tak wielki gniew męża ? Czy w grę wchodzą sprawy intymne, czy może zniknięcie władczyni było skutkiem wprowadzenia przez nią nowej religii, która nie spotkała się z gorącym przyjęciem wpływowych w Egipcie kapłanów ? Dziś wciąż trudno to rozsądzić. Ale pewne jest jedno: w grobowcu Meritaton, córki Nefretete. malowidła ukazują królową jako prawowitego członka  rodziny królewskiej, uczestniczącego w pogrzebie córki. A przecież pogrzeb Meritaton miał miejsce długo po zniknięciu Nefretete z Amarny...

To tylko jedna z wielu tajemnic dotycząca Egipcjanki, która we współczesnych sobie ludziach budziła podziw, ale i, jak można przypuszczać nienawiść. Mijały wieki, zmieniały się kanony kobiecej urody. Raz w modzie dominowała wiotkość, innym razem "rubensowskie kształty". Ale do dziś mityczna królowa Nefretete kojarzy się z pięknem, które nie przemija...

 

tekst: Joanna Bielas